Czy choroba może być powodem zwolnienia?

Czy choroba może być powodem zwolnienia?

Czy pracodawca ma prawo zwolnić pracownika, jeśli ten ciężko zachoruje? Co na ten temat mówią przepisy?

Jednym z fundamentalnych założeń prawa pracy jest swoboda zatrudnienia. Swoboda ta umożliwia obu stronom – zarówno pracodawcy, jak i pracownikowi – suwerenne podejmowanie decyzji co do łączącego ich stosunku pracy. Swoboda ta nie oznacza jednak całkowitej dowolności, obwarowana jest pewnymi restrykcjami. Np. decyzję wypowiedzenia umowy na czas nieokreślony pracodawca powinien odpowiednio uzasadnić. Czy takim uzasadnieniem może być choroba pracownika?

 

Stosunek pracy

Przedsiębiorca ma prawo swobodnego decydowania o tym, kto będzie pracował w jego firmie. Dopóki nie zawrze z potencjalnym pracownikiem umowy, nie ma w stosunku do niego żadnych zobowiązań i nie musi przed nikim uzasadniać swoich wyborów rekrutacyjnych. Z chwilą jednak, gdy nawiązany zostanie stosunek pracy, pracownika chronią specjalne prawa, które mają mu zagwarantować bezpieczeństwo i stabilność zatrudnienia. Od tej pory pracodawca nie może go zwolnić bez podania istotnej przyczyny. Jeśli osoba zatrudniona wywiązuje się ze swoich obowiązków i przyczynia się w ten sposób do rozwoju firmy, pracodawca nie ma prawa wypowiedzieć umowy.

 

Kiedy pracodawca może zwolnić pracownika?

Z drugiej jednak strony prawo pracy przewiduje sytuacje, w których pracodawca może zwolnić pracownika, nawet jeśli ten wywiązywał się dotąd ze swoich obowiązków. Takim dopuszczalnym uzasadnieniem jest na przykład reorganizacja zakładu pracy czy konieczność redukcji etatów. Przyczyna musi być w każdym razie jasno określona. Sprzeczne z prawem są przejawy dyskryminacji pracowników z powodu płci, wieku, wyznania czy orientacji seksualnej.

A co z chorobą? Jak się okazuje, choroba wymuszająca na pracowniku częste korzystanie ze zwolnień lekarskich też może być obiektywnym uzasadnieniem wypowiedzenia umowy o pracę. Jest to wtedy podyktowane interesem firmy – częste zwolnienia lekarskie dezorganizują jej działalność i przynoszą szkodę.

 

Zwalnianie pracowników z powodu choroby może się wydawać kontrowersyjne – czy nie jest to w końcu przejaw dyskryminacji? Niezależnie jednak od odpowiedzi na to pytanie warto wiedzieć, jakie stanowisko w tej kwestii zajmuje polskie sądownictwo. W opinii Sądu Najwyższego „długotrwała choroba pracownika stanowi usprawiedliwioną przyczynę wypowiedzenia, gdyż zawsze powoduje niekorzystne skutki dla pracodawcy”.